Điều mà Tòa án Tokyo và các quan chức chính quyền Nhật Bản lo lắng không phải là số kinh phí khổng lồ để vực dậy Japan Airlines (JAL) mà là nếu kế hoạch tái thiết hãng hàng không này bị thất bại, gánh nặng sẽ đổ dồn lên đầu hàng triệu người đóng thuế trong nước.

Trọng tâm kế hoạch tái thiết của JAL là cơ cấu lại hoạt động với quy mô lớn. Theo đó, nhiều khoản trợ cấp bị cắt bỏ, 16.000 nhân viên bị thôi việc, trong khi một số lượng lớn máy bay cũ bị biến thành phế liệu và nhiều công ty con của JAL bị “xóa sổ”. Trong vòng 3 năm, chi phí hoạt động của JAL sẽ bị thu gọn ở con số 500 tỷ yên, tương đương 5 tỷ USD.

Cũng theo kế hoạch trên, JAL sẽ huy động 520 tỷ yên nhờ phát hành cổ phiếu và 350 tỷ yên từ nguồn hỗ trợ tái cơ cấu doanh nghiệp của chính phủ Nhật Bản. JAL dự tính đến tháng 3/2013, hãng sẽ đạt lợi nhuận kinh doanh 100 tỷ yên.

Mặc dù vậy, vẫn còn rất nhiều lo ngại xung quanh việc tái cơ cấu của JAL. Theo giới chuyên gia, điều quan trọng không phải là chiến lược kinh doanh của JAL có rõ ràng hay không mà là liệu JAL có thể kinh doanh có lãi chỉ bằng nguồn tài trợ và chính sách tái cơ cấu hay không.

Một trong những mục tiêu mà JAL đề ra là trở thành  một hãng hàng không giá rẻ. Lĩnh vực hàng không giá rẻ hiện đang có mức tăng trưởng rất nhanh trên thế giới, trong đó thị trường châu Á là khu vực có tính cạnh tranh cao nhất. Hơn nữa, nếu trở thành hãng hàng không giá rẻ, khả năng mở rộng hoạt động của JAL tại các sân bay lớn liệu có dễ dàng hay không. Điều có thể dễ nhận thấy là việc chuyển đổi mô hình hoạt động kinh doanh nói trên sẽ khiến cho JAL khó có thể duy trì được các đường bay quốc tế.

JAL hiện đã đình chỉ 45 đường bay nội địa. Việc thu hẹp các tuyến bay, cộng với việc các tuyến bay quốc tế sẽ bị cạnh tranh khốc liệt nếu trở thành hãng hàng không giá rẻ sẽ khiến JAL đối mặt với nguy cơ thường trực về bảo đảm lợi nhuận do mất đi những khách hàng hạng thương gia – nguồn thu mang lại giá trị kinh tế cao.

Nhiều người cho rằng hoạt động kinh doanh của JAL khó có thể hồi phục khi các đường bay quốc tế bị thu hẹp. Xét từ một khía cạnh nào đó, sự hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản dành cho JAL là chưa đầy đủ. Giới chức nước này hiện đang xem xét việc giảm thuế nhiên liệu máy bay, song vấn đề đặt ra là phải có cái nhìn toàn diện như xem xét lại phí đỗ sân bay…

Trước thực trạng trên, việc tái cơ cấu quy mô lớn có thể không giúp các hãng hàng không Nhật Bản phát huy được sức cạnh tranh trên thị trường hàng không thế giới. Các nhà nghiên cứu cho rằng cùng với việc tái cơ cấu JAL, Chính phủ Nhật Bản cần nhanh chóng xem xét lại các quy định đối với ngành hàng không nước này.

Nguồn: vinacorp.vn