Ở nơi đó có một đường băng dài, nằm giữa hai khu nhà máy với nhiều cơ sở rộng lớn, hiện đại, khang trang. Nhưng máy bay dân dụng bình thường không tìm đến đây hạ cánh và cất cánh. Vì đó là đường băng dành riêng cho những chiếc BELUGA của Airbus.
Để đến được nơi ấy, trước hết bạn phải đáp được đến thành phố Manchester rồi đi xe khoảng 45 phút đến Chester, một thị trấn nhỏ nhưng tuyệt đẹp với nhiều căn nhà gỗ và đá có kiểu kiến trúc rất dễ thương và những vết tích lâu dài, hí trường, tường thành cổ từ thời các đoàn quân viễn chinh của đế quốc La Mã còn thống trị. Rồi ttừ Chester đã được UNESCO công nhận là "Thành phố cổ quốc tế", bạn lại đi xem thêm khoảng 15 phút thì đến nơi.
Đó là nhà máy Broughton, một cơ sở chuyên về lắp ráp hoàn chỉnh và trang bị cho tất cả những đôi cánh của tất cả những dòng máy bay của Airbus. Từ những cặp cánh nhỏ nhất, ngắn nhất trang bị cho các chiếc A318, A319 của dòng máy bay A320 (dài 14,5m chiều ngang khúc gắn vào thân máy bay là 6,1m)quan cặp cánh gắn cho cho các chiếc thân rộng A330/A340 đến các cặp cánh dài nhất (36,3m) và rộng nhất (chỗ gắn vào thân máy bay là 17,7m) dành cho những chiếc máy bay khổng lồ A380. Tính đến ngày 19.5.2020 thì Airbus đã bán được 200 chiếc và giao được 28 chiếc cho các hãng khách hàng (gồm 10 chiếc cho Singapore Airlines;8 chiếc cho Emirate; 6 chiếc cho Qantas; 3 chiếc cho Air France và 1 chiếc cho Lufthansa).
Và không bao lâu nữa, cũng từ nhà máy này sẽ sản xuất ra những cái cánh dài 32,4m, chiều ngang phần gắn vào thân máy bay 13,46m sử dụng cho cả 3 loại máy bay tân kỳ thuộc dòng A350 - AWB. Tính đến cuối tháng 4.2010 đã có 33 hãng hàng không (kể cả ba công ty kinh doanh cho thuê máy bay của cả 25 nước đặt mua 530 chiếc A350 các phiên bản 800 (270 ghế, dự kiến bay thương mại năm 2014);900 (314 ghế, bay thương mại từ giữa năm 2013) và 1000 (350 ghế, bay thương mại 2015).
Có nghĩa là những chiếc A350 - 900 AWB mà VAC và VALC, công ty kinh doanh cho thuê máy bay đầu tiên của Việt Nam đầu tiên đã đặt mua chính thức cũng đều có cánh làm ra từ nhà máy này. Và cũng có nghĩa là 4 chiếc A380 và VAC có khả năng sẽ mua cũng có cánh xuất xưởng nhà máy Airbus ở Broughton.
Ông Brian Fleet, Phó chủ tịch cấp cao Trung tâm nghiên cứu sản xuất cánh máy bay cho biết đây chính là một trong hai nhà máy lớn mà Airbus đã đầu tư xây dựng và hoạt động tư rất nhiều năm qua tại Anh. Cơ sở Broughton ở North Wales có 6.300 kỹ sư và công nhân chuyên lắp ráp hoàn chỉnh và trang bị cho các cánh máy bay còn cơ sở Filton ở Briston, miền Tây - Nam nước Anh chuyên về nghiên cứu và thiết kế công nghệ cánh, hệ thống, càng hạ cánh, hệ thống nhiên liệu đồng thời phụ trách lắp ráp và trang bị cho cánh máy bay A400M, tức loại vận tải cơ quan sự.
Ở Filton, Airbus có 3.700 kỹ sư và công nhân. "Ngoài ra Airbus còn là nguồn cội của hơn 135.000 việc làm ở hơn 400 công ty lớn, nhỏ hoạt động khắp lãnh thổ Anh. Cộng chung mỗi năm Airbus và các công ty này đóng góp cho nền kinh tế Anh được khoảng 1,5 tỷ bảng Anh", Ông Fleet nói: Nhưng để mỗi chiếc của máy bay của Airbus có cặp cánh vững vàng làm giá máng lên những động cơ phản lực cực mạnh và những dàn bánh hạ cánh chẳng hề nhẹ nhàng và còn có cả khoang chứa hàng trục nghìn lít nhiên liệu, nhà máy Broughton còn phải nhận đủ được các thành phần, trang bị sản xuất từ nhiều cơ sở khác của Airbus. Đó là nhà máy ở Bremen, Đức; St.Eloi ở gần Toulouse, Pháp; Filton, Anh và Wichita, Mỹ.
Giữ vai trò công cụ vận chuyển trang thiết bị và cánh bay lắp ráp hoàn tất giữa các nhà máy kể trên này cùng nhà máy lớn của Airbus tại Humburg, Đức là đội năm chiếc siêu vận tải cơ A300 - 600 ST Beluga với ngoại hình trông như con cá heo. Mở rộng toác phần mõm phía đầu mũi, chiếc Beluga có thể trở mỗi lần bay một cặp máy bay thân hẹp thuộc dòng A320 hoặc cặp máy bay thân rộng A330. Vì nó có không gian chứa hàng khác rộng rãi với đường kính 7,4m và chiều dài 37,7m. Trọng lượng tối đa lúc cất cánh của Beluga là 155 tấn và trọng tải sinh lợi tối đa là 47 tấn.
Khi chúng tôi đến thăm cơ sở Broughton hồi tuần đầu tháng 5.2010 qua thì nhà máy lắp ráp hoàn chỉnh cánh máy bay A350 - XWB đã xây dựng xong phần nền tảng, phần mái, hệ thống ống dẫn nước... và dự kiến sẽ khánh thành đi vào hoạt động kể từ quý 4.2010. Tổng kinh phí đầu tư lên đến hơn 100 tỷ bảng Anh. Tọa lạc cạnh nhà máy trang bị cho cánh máy bay thân rộng, tầm xa, nhà máy cánh A350 - XWB có tên là nhà máy Broughton Bắc. Nó dài 269m, ngang 205m, chiều cao nơi cao nhất là 24m. Có thể mỗi chuyến bay của Beluga sẽ chỉ trở được một cái cánh A350 XWB hoàn chỉnh. Điều đáng kể là toàn bộ nhà máy rộng lớn hơn 52.000m2 này đều được xây dựng theo công thức sạch và thân thiện với môi trường" và khi đi vào hoạt động nó cũng sẽ sử dụng nguồn điện mặt trời.
Còn nhà máy lắp ráp cánh máy bay A380 được đặt tên là nhà máy Tây, động thổ năm 2001 và hoàn tất xây dựng năm 2003. Cấu trúc theo hình chữ U, nhà máy Broughton West Factory dài 450m, ngang 160m( tương đương 12 sân bóng đá) và chiều cao nơi cao nhất là 37,5m. Khi lắp ráp xong, từng chiếc cánh A380 được luân phiên vận chuyển bằng 4 loại công cụ đặc biệt để vượt qua chặng đường dài khoảng 3250km mà đến nhà máy của Airbus tại Toulouse mà gắn vào các thân tàu đó là:
1) từ nhà máy Broughton đến bờ sông Dee (1,5km) bằng xe vận tải đặc chủng; 2) từ sông Dee đến Mostyn (25km) bằng phà đặc biệt; 3) từ Mostyn đến Bordeaux, Pháp (1400KM) bằng thuyền lớn đặc biệt; 4) từ Bordeaux đến Langon (70km) bằng phà đặc biệt và 5) từ Landon đến Toulouse (250km) bằng xe vận tải đường bộ đặc biệt.
CÁC LOẠI CÁNH MÁY BAY AIRBUS LẮP RÁP HOÀN CHỈNH TẠI BROUGHTON
|
Loại cánh
|
Chiều dài
|
Sải cánh
|
Chiều ngang khúc ráp
vào thân tàu
|
|
A318/A319
|
14,5m
|
34,9m
|
6,1m
|
|
A320/A321
|
|
|
|
|
A400M
|
18,7m
|
42,3m
|
7,4m
|
|
A310
|
19,2m
|
43,9m
|
8,4m
|
|
A300
|
19,7m
|
44,8m
|
9,4m
|
|
A330/A340
|
26,3m
|
60,3m
|
10,6m
|
|
A340 - 500/600
|
28,9m
|
63,45m
|
12,2m
|
|
A350
|
32,4m
|
64,8m
|
13,46m
|
|
A380
|
36,3m
|
79,75m
|
17,7m
|
Tạp chí hàng không Việt Nam